1. Önce açınım, sonra sac eni ve boyu

Yerleşimde gerçekten kesilecek düz konturu kullanın. Bükülmüş bir braketin bitmiş en, boy ve yüksekliği açınım ölçülerinin yerine geçmez. Büküm telafisi, rahatlatmalar, kesim payları veya delik revizyonu belirsizse yerleşim tahmindir. İki sac ölçüsünü karşılaştırırken kalınlığı, parça boyutunu veya görünüş şartını da değiştirip tüm farkı sac ölçüsüne bağlamayın.

Katalogdaki en aralıkları tedarik sorgusunun başlangıcıdır. Kalite, kalınlık, teslim durumu, kenar ve üretim rotasının koşulları farklı olabilir. Bu sipariş için mevcut ölçüleri, toleransları ve tartım esasını doğrulayın; sonra kullanılabilir alanı yerleşim sorumlusuna verin. Farklı ürün satırlarının azami enlerini evrensel bir tedarik tablosunda birleştirmeyin.

Sac alanının toplam parça alanından büyük olması, parçaların sığdığını kanıtlamaz. Konturların uyumu, izin verilen dönüşler ve kenar mesafeleri, kalan alana bir parça daha konulup konulamayacağını belirler.

2. Tam levha, dilme ve boy kesme neyi değiştirir?

Tam levha bir satın alma ve makineye yükleme birimidir. Dilme esas olarak rulo enini, boy kesme uzunluğu değiştirir. Bu yollar birleştirilebilir: geniş rulo dilinip sonra levhalara kesilebilir; dar rulolar uygun sonraki prosesi doğrudan besleyebilir.[1][2]

Satın alma yollarını ve hâlâ doğrulanması gereken koşulları karşılaştırın.
Satın alma veya hazırlama yoluNeler ayarlanabilir?Teklifte neler açıklanmalı?
Mevcut tam levhaları alıp yerleştirmek ve kesmekAçınıma uygun en-boy birleşimini seçmekKullanılabilir ölçü, kenar düzeltme, bağlama alanları, tam levha adedi ve kalanlar
Geniş ruloyu dar rulolara dilmekAna rulo enini sonraki işlemler için şeritlere dağıtmakEn dağılımı, yan kesim, şerit eni ve kenarı, baş-son işlemleri, sipariş miktarı ve kalan rulonun mülkiyeti
Ruloyu düzleştirip belirlenen boylarda kesmekLevha boyunu sonraki malzeme ihtiyacına göre düzenlemekEnin kaynağı, boy ve diklik şartları, düzlemsellik, baş-son kayıpları, işlem bedeli ve tedarik koşulları
Uygun artık sac üzerinde yeniden yerleşimMevcut uygun alanı kullanmakMalzeme/parti kimliği, gerçek kontur, yön, yüzey, yeniden bağlama ve bulma maliyeti

Kesim boyunun bir grup taslağa yakın olması, parçaların teslime hazır olduğu anlamına gelmez. Dış profil, delikler, kenarlar ve sonraki şekillendirme çoğunlukla ek işlem gerektirir. Düzleştirilmiş sacın şeklini gerçek şartlara göre, gerektiğinde sac boy kesme ve düzleştirme rehberiyle kontrol edin.

3. Adedi hesaplamadan önce aralığı tanımlayın

Yerleşim yazılımındaki “aralık”, konturların, kesim yollarının veya başka bir proses ayarının mesafesi olabilir. Kesim aralığı/kerf, kaldırılan malzemenin genişliğidir. Konturlar arasındaki boşluk, kesim yöntemi, destek ve kararlılık ihtiyaçlarını da karşılamalıdır. Onaylanan kontur aralığı bunları içeriyorsa kerfi bir kez daha eklemeyin.[3]

Kenar payı da kerfin yanında ilk kenarın durumu, bağlama veya konumlandırmayı kapsayabilir. Giriş-çıkışlar, delme, mikro bağlantılar ve kesim sırası gerçek proseste doğrulanmalıdır. Aşağıdaki ızgara yalnızca belirtilen girdiler altında malzeme düzenlerini karşılaştırır.

Hesap örneği: onaylı açınım deliksiz dolu dikdörtgen; sac eni yönünde 300 mm, boy yönünde 400 mm. Tüm parçalar aynı yönde, dönmeden yerleşir. Her kenar payı e = 10 mm; komşu bitmiş konturlar arasındaki g = 5 mm, bu örnekte toplam proses payıdır, ayrıca kerf eklenmez. Malzeme, 2 mm kalınlık ve yüzey koşulları aynıdır. 10 mm ve 5 mm öğretici varsayımlardır, genel işlem parametreleri değildir.

Aynı dikdörtgen taslak, yön, kenar payı ve aralıkla iki levha: 1000×2000 mm’de 12, 1250×2500 mm’de 24 parça
Şekil 1. A’da en yönünde 3 sıra, boy yönünde 4 sütun; B’de 4 sıra ve 6 sütun bulunur. Her hücre 300 × 400 mm taslaktır. Gri alan parça alanına dahil değildir. Pay ve aralık için yazılı değerleri ve şartları kullanın; şekilden ölçü almayın.

Bu sabit yönlü dikdörtgen ızgarada en adedi nᵥ için nᵥ×300 + (nᵥ−1)×g + 2e ≤ sac eni; boy adedi nₗ için nₗ×400 + (nₗ−1)×g + 2e ≤ sac boyu olmalıdır. Her koşulu sağlayan en büyük tam sayıları çarparak levha başına adedi bulun. Bu yöntem karmaşık farklı konturlar için en iyi yerleşimi kanıtlamaz.

A ölçüsü 1000 × 2000 mm’dir: en ihtiyacı 3×300 + 2×5 + 20 = 930 mm; boy ihtiyacı 4×400 + 3×5 + 20 = 1635 mm, toplam 12 parça. 1250 × 2500 mm olan B’de karşılıkları 1235 mm ve 2445 mm, toplam 24 parçadır.

Bir taslağın alanı 0.300×0.400 = 0.12 m²’dir. Toplam taslak alanı satın alınan levha alanına bölündüğünde A için 12×0.12÷2 = 72%, B için 24×0.12÷3.125 = 92.16% bulunur. Bu oranlar yalnızca örnekteki dolu dikdörtgene aittir. Delikli gerçek parçaların çevreleyen dikdörtgenlerinden hesaplanan oran net parça kullanımı olarak sunulamaz.

4. Sipariş adedi değiştiğinde satın alma sonucu tersine dönebilir

Levha kullanım oranı dolu bir levhayı anlatır. Gerekli levha sayısı son levhanın doluluğuna da bağlıdır. Her siparişte yalnız A veya yalnız B kullanıldığını, tam levha alındığını, sadece sipariş adedinin üretildiğini ve reddedilen parça olmadığını varsayalım. Artık kredisi ve başka siparişlerle ortak yerleşim yoktur.

Hesap yoğunluğu ρ = 7850 kg/m³, düzgün kalınlık t = 0.002 m olsun. Metrekare başına teorik kütle ρt = 15.7 kg/m²; bir A levhası 31.4 kg, B levhası 49.0625 kg’dır. Gerçek ödeme sözleşmedeki ağırlık esasına uyar.

Aynı dolu taslak ve proses varsayımlarıyla toplam sipariş karşılaştırması.
KarşılaştırmaA: 1000 × 2000 mmB: 1250 × 2500 mmSonucun anlamı
Dolu levha kapasitesi12 parça24 parçaAynı yön, pay ve aralık
Dolu levha kullanım oranı72%92.16%İki payda da tam levha alanını kullanır
48 parça için alınan levha4 levha2 levhaHer iki sipariş de yerleşim kapasitesini tam doldurur
48 parça için teorik satın alma kütlesi125.6 kg98.125 kgBu varsayımlarda B daha az satın alma kütlesi gerektirir
25 parça için alınan levha3 levha2 levhaSon levhada her iki durumda 1 parça üretilir; boş kapasite teslimat adedi değildir
25 parça için teorik satın alma kütlesi94.2 kg98.125 kgToplam siparişte bu kez A daha az satın alma kütlesi gerektirir
25 parçalık siparişin alan kullanım oranı25×0.12÷6 = 50%25×0.12÷6.25 = 48%Siparişte kullanılmayan alan paydada kalır

Bu tablo nihai parça fiyatını vermez. Malzemenin kilogram fiyatı aynı olsa da dilme, boy kesme, parça kesme, taşıma ve depolama karşılaştırılmalıdır. Karma ölçüler veya başka onaylı siparişlerle ortak yerleşim mümkünse yeni plan hazırlanmalıdır. Olası gelecek talep, bu siparişin zaten tükettiği malzeme değildir.

5. Kullanılabilir artık, hurda ve kesim kaybını ayrı kaydedin

Her kalanı hurda saymayın; her kalanı da ilk alış fiyatıyla varlık olarak değerlendirmeyin. Yeterli büyüklükteki artığın açık kullanım değeri için malzeme ve ergitme/parti kimliği korunmalı, yüzey ve düzlemsellik uygun olmalı, gerçek kontur konumlandırılabilmeli ve sonraki sipariş gerçekten kullanabilmelidir. Saklama, bulma ve yeniden bağlama da maliyettir.[4]

Alınan sacın uygun taslak, olası yeniden kullanılabilir artık, hurda iskeleti ve kesim kaybına ayrılması; ayrı miktar ve değer kayıtları
Şekil 2. Malzeme gidişinin kaydı; renk alanları Şekil 1’in oranlarını göstermez. Artık depolama, değerleme ve hurda mülkiyeti sipariş veya iç muhasebe kurallarına bağlıdır. Kerf kaybı yeniden tartılabilir hurda olarak sayılmamalıdır.

Teklif karşılaştırması için tutarlı bir esas: siparişin malzeme ve hazırlama bedeli = satın alma + anlaşılmış dilme/boy kesme/taşıma bedelleri − onaylı artık stok aktarım değeri − onaylı hurda geri kazanım indirimi. Aynı uygun teslimat adedine bölün. Satın alma fiyatında zaten bulunan işlem veya zaten düşülen hurda bedelini tekrar eklemeyin/çıkarmayın.

Bu, tüm tedarikçi maliyetlerini açıklatma talebi değil, karşılaştırma yöntemidir. Teklifin tam levha, net tüketim veya başka esasa göre olduğunu; artığı kimin sakladığını ve sahip olduğunu, sonraki siparişe mahsup edilip edilemeyeceğini belirleyin. Bilinmiyorsa önce mahsupsuz hesaplayıp açık soruları yazın.

6. Sık yerleşim, uygulanabilir kesim prosesi de gerektirir

Parçayı döndürmek adedi değiştirebilir; hadde yönü, fırça izi, koruyucu film yönü veya montaj görünüşü bunu sınırlayabilir. Bir parça daha sığdırmak için çizimdeki yön şartını kaldırmayın. Profesyonel sistemler de yön ve makine sınırlarını girdi olarak kullanır.[3][5]

Ortak hat kesimi, boşluk içine yerleştirme ve daha küçük aralıklar seçilen proses için değerlendirilmelidir. Destek, kesilen parçanın kalkması, ısı ve sıra ölçüleri ve kararlılığı etkileyebilir; SSAB kendi çeliklerinin termal kesim kılavuzunda yerleşim ve kesim sırasını özellikle ele alır.[6] Yüksek alan kullanımı proses doğrulamasının yerine geçmez. Bağlama bırakıldıktan sonraki kontroller için lazer kesim sonrası çarpılma rehberine bakın.

7. İki teklif için aynı girdileri sağlayın

Sormadan önce en iyi sac enini seçmek zorunda değilsiniz. Aynı parça verilerini verip mevcut ölçüleri, yerleşim varsayımlarını ve toplam siparişin satın alma miktarını isteyin.

Teklifleri aynı girdiler ve maliyet kapsamıyla karşılaştırın.
Verilecek veya doğrulanacak bilgiAçıklanacak konuKarşılaştırma kaydı
Parça ve revizyonAçınım, kesim payı ve delikler; açık konuları işaretleyinKontrollü çizim ve yerleşim revizyonları
Malzeme koşullarıKalite, teslim durumu, kalınlık/tolerans, yüzey ve sertifika şartlarıBelirli tedarik ölçüleri ve izin verilen ikameler
Yön ve kullanılabilir alanHadde/doku yönü, izinli dönüşler, kenar ve bağlama paylarıYerleşim yönü, kenar payı ve aralık tanımları
Adet ve takvimUygun teslimat adedi ve bölünmüş teslimat; tahminlerle siparişleri ayırınLevha sayısı, levha başına planlanan adet ve son levhanın kullanımı
Fiyat ve artıklarTeorik/gerçek kütle, dahil hazırlama bedeli, artık ve hurda mülkiyetiAynı kapsamlı teklifler ve mahsup koşulları

Açınım yoksa çizim, eskiz veya fotoğrafla kullanım, beklenen adet ve görünüş yönünü iletin. Bu koşullar, yalnızca büyük mü küçük mü sacın ucuz olduğunu sormaktan daha karşılaştırılabilir seçenekler sağlar.